JEOFİZİK REZİSTİVİTE CİHAZI İLE İLGİLİ SORULAR - CEVAPLAR
1) Miner A-200
Jeofizik Cihazı, diğer cihazlardan daha derini nasıl tarayabiliyor?
Miner A-200 Jeofizik Cihazı'nın çalışma sistemi
birçok üründen farklıdır. Diğer
cihazların toprakla teması olmadığından, tespit derinliklerinde kayıplar
fazladır. Miner A-200'ün elektrotları sayesinde,
derinlik kaybı olmadan, toprakla direkt temas sağlanır. Cihazın gönderdiği sinyal, zor toprak şartları sebebiyle istenilen
derinliğe inemezse, ekranda hata sinyali belirir. Bu sayede araştırmacı hangi
derinliği taradığını bilir.
2) Bu cihazı
profesyoneller kullanır mı?
Elektrik-direnç (rezistivite) jeofizik araştırmalarında en güvenilir
yöntemlerden biridir. Profesyonel
araştırmacılar, maden mühendisleri, jeoloji mühendisleri, jeofizik mühendisleri,
arkeologlar, üniversite bilim adamları, uzman araştırmacılar, vb. arkeolojik ve
jeolojik araştırmalarda rezistivite cihazı kullanır. Miner A-200 bir rezistivite cihazıdır. Arkeolojik araştırmalarda, özdirencin hesaplanmasına gerek kalmadan,
cihazdan alınan direnç değeri ile sonuca gidilebilir. Çünkü arkeolojik
araştırmalarda amaç toprak yapısının tespitinden çok anomalinin bulunmasıdır.
3)
Bu cihazın maksimum tespit derinliği ne kadardır?
Miner A-200 Jeofizik Cihazı'nın uzun
kabloları 40 metre, kısa kabloları 20 metre uzunluğundadır. Teoride, elektrotlar
arası mesafe kabloların
uzanabileceği kadar açılarak derinlik
artırılabilir. Pratikte, kablolar uygun şekilde açıldığında iki elektrot arası
mesafe 20 metre olabildiğinden, Wenner yöntemine göre maksimum 20 metre derinlik taranabilir.
Derinlik arttıkça hassasiyet düşebileceğinden, özellikle
arkeolojik araştırmalarda tavsiyemiz; 20 metre derinlik yerine, hassasiyetin
çok daha yüksek olacağı 10 metre derinliğe kadar araştırma yapılmasıdır. Yani
iki elektrot arası mesafe en fazla 10 metre olacak şekilde tarama yapılması,
arkeolojik araştırmalarda güvenilir sonuçlar verecektir. Çünkü arkeolojik
kalıntılar genellikle yüzeye yakındır. Jeolojik araştırmalarda, mevcut kablolar
ile 20 metre derinliğe kadar araştırma yapılabilir.
4)
Cihaz ahşap iskelet ile kullanıldığında derinlik ne kadar olur? Ahşap iskelette
kaç adet elektrot deliği var?
Miner A-200 Jeofizik Cihazı ahşap iskelet ile ikiz elektrot yöntemine uygun
olarak kullanıldığında, maksimum tespit derinliği iki elektrot arası mesafenin
bir ya da bir buçuk katı kadardır. Ahşap iskeletin uçlarındaki deliklere
yerleştirilen C1 ve P1 elektrotları arası mesafe 160 cm olduğundan, maksimum
tespit derinliği 2,5 metre civarındadır. Ahşap iskelet üzerinde dört adet
elektrot deliği bulunmaktadır. Kullanıcı, C1 ve P1 elektrotlarını ahşap iskelet
üzerinde birbirine yakın deliklere monte ederek, isterse derini taramak yerine
yüzeye yakın tarama yapabilir. Ahşap iskelet üzerindeki iki delik arası
mesafenin 53 cm olduğunu düşünürsek; C1 ve P1 elektrotları, maksimum 2,5 metre
tarama yapılabilmesi için 1. ve 4. deliklere yerleştirilmelidir. C1 ve P1
elektrotları maksimum 1,5 metre tarama yapılabilmesi için 1. ve 3. deliklere
yerleştirilebilir. C1 ve P1 elektrotları maksimum 80 cm tarama
yapılabilmesi için 2. ve 4. deliklere yerleştirilebilir. Yani kullanıcı taramak
istediği derinliğe uygun olarak C1 ve P1 elektrotlarını ahşap iskelet üzerindeki
deliklere yerleştirebilir.
5) Miner A-200
Jeofizik Cihazı toprak altındaki maddeleri % 100 bulur mu? Onlarca metre derini
ve yüzlerce metre ileriyi tarayıp gömülü maddeyi bularak ekranda şekliyle
gösteren cihaz var mı?
"Bir cihaz var ve yeraltını gösteriyor. Gömülü olan değerli maddeyi ekranda
şekliyle görebiliyorsunuz. Toprağı kazıp gömülü maddeyi sanki kendi elinizle
koymuş gibi kolayca çıkarıyorsunuz."
Günümüzde hiçbir araştırmacı böyle bir hikayeye inanmamalıdır. Çünkü yeraltı
araştırmalarında bu tür bir beklenti
hayal kırıklığına sebep olur. Yeraltı araştırmaları çaba
gerektirir. Tesadüfler dışında, bize göre diğerlerinden daha çok çaba gösteren, bilinçli kişiler amacına ulaşabilir.
Onlarca metre derini ve yüzlerce metre
ileriyi tarayıp, gömülü maddeyi bularak anında sinyal veren, ekranda şekliyle gösteren
cihaz henüz üretilmiş değil. Yeraltı araştırmaları bu kadar kolay olsaydı ve
böyle bir cihaz üretilseydi, herhalde sahibi bu çok işlevli cihazı satmak
istemezdi...Böyle bir durumda da, yeraltında araştıracak ne bir gömülü madde, ne de
bir maden kalırdı.
Hava homojendir ve radarlar çok yüksek
verimlilikle kilometrelerce ötedeki farklılıkları tespit eder. Deniz suyu
homojendir ve sonarlar çok yüksek verimlilikle suyun yüzlerce metre
derinlerindeki farklılıkları tespit eder. Ancak toprak homojen olmadığından,
günümüz teknolojisinde jeolojik ve arkeolojik yeraltı araştırma cihazlarından %
100 net sonuç almak zordur.
Miner A-200 Jeofizik
Cihazı, başka cihazlarla tespit edilmesi zaten mümkün olmayan hedeflerin
bulunabilmesine yardımcı olmakta, bu hedeflerin tespit edilebilme ihtimalini
artırmaktadır.
Cihaz, mümkün olan en güvenilir
sonuçları vererek kullanıcıyı doğruya yönlendirir. Araştırmacı cihazı dikkatle
kullanılmalı, ölçüm değerlerini titizlikle yorumlamalı ve mantığının yardımıyla
sonuca varmalıdır.
6)
Maden araştırmasında bu cihazı kullanırken nelere dikkat etmeliyim?
Kullanıcı maden araştırmasında mümkün
olduğunca fazla ölçüm yapmalı, ölçüm değerlerini dikkatle birbiriyle
kıyaslayarak yorumlamalıdır. Maden araziye yayılmış şekilde olacaktır. Maden
araştırmaları derinlerde yapılacak, arkeolojik araştırmalar yüzeye yakın
olacaktır. Miner A-200'den; jeolojik araştırmalarda maksimum 20 metre
derinliğe kadar, arkeolojik araştırmalarda maksimum 10 metre derinliğe kadar
sağlıklı sonuçlar alınabilir.
7) Miner A-200 ile
su arayabilir miyim? Kaç metreye kadar?
Evet. Wenner yönteminde teorik olarak iki elektrot arası
mesafe kadar derinlikte arama yapabilirsiniz. Su
tespit edildiğinde, ekrandaki direnç değerinde (önceki ölçümlerin ortalama
değerlerine göre) belirgin bir düşüş olacaktır.
8) Miner A-200 ile
yeraltında tespit edilebilecek en küçük madde ne kadar olabilir?
Yeraltı araştırma cihazlarında genellikle derinlik arttıkça hassasiyet
düşmektedir. En az bir peynir tenekesi büyüklüğünde olup, çok uzun yıllar yeraltında
kalarak toprakla kimyasal, fiziksel, biyolojik etkileşimini sağlamış maddeler tespit edilebilir. Özellikle metal objeler yeraltında uzun yıllar kaldıklarında,
metal ile toprak arasındaki kimyasal reaksiyonların sonucu olarak, metalin
çevresinde bulunan toprağın iletkenliği artacaktır. Bu sayede metal
objenin tespiti kolaylaşacaktır çünkü madde cihazlara sanki daha büyükmüş gibi
görünecektir. Miner A-200 Jeofizik Cihazı ile yapılan araştırmalarda çivi, at
nalı, konserve kutusu gibi küçük maddeler tespit edilmez. Kaydırma
mesafesinin yeraltındaki maddenin büyüklüğünden fazla olmaması, maddenin
tespitini kolaylaştıracaktır.
9) Metal ayırımı
var mıdır?
Aynı büyüklükte bir altın ve bir demir
düşünelim. Bu iki metalin elektrik iletkenliği farklı olacağından, toprağa
verilen elektrik akımına karşı dirençleri de değişik olacaktır. Demir iletken
bir metaldir ancak en iyi iletken altındır. Bu sebeple; direnç değerindeki ani değişim
demirde az olurken, altında daha belirgin olacaktır.
10) Cihaz boşluk
bulduğunda nasıl sinyal verir?
Boşluk elektrik akımını geçirmez.
Akım, basit anlatımla, boşluğun çevresinden dolaşacaktır. Boşluk tespitinde
direnç değeri ani olarak artacaktır. Boşluğun büyüklüğüne göre ani artış miktarı
değişecektir. Çok büyük boşluk, büyük tünel gibi oluşumlardan akım geçmeyecek, cihaz hata
sinyali verecektir. Bu hata sinyali yeraltındaki boşluğun, tünelin göstergesi
olacaktır.
11) Cihaz, arkeolojik
araştırmalarda mezar, lahit bulduğunda nasıl sinyal verir?
Taşlar, kayalar; mineral yapılarına ve
büyüklüklerine göre değişken olmakla beraber, genellikle elektrik akımına
karşı belirgin direnç gösterecektir. Direncin ani olarak artması mezar
taşlarına, lahitlere, kayalara, eski yerleşim yerlerindeki taş duvarlara işaret
edecektir.
12) Miner A-200
Jeofizik Cihazı'nı nasıl kullanmayı tavsiye edersiniz? Ahşap iskeletle mi, yoksa
ahşap iskeletsiz mi?
Kullanıcı cihazı ister ahşap iskeletle, ister ahşap iskeletsiz kullanabilir. Araştırmacının
çalışma yaptığı bölgenin şartlarına ve araştırmacının hedefine göre cihazın kullanım şekli
değişecektir. Ahşap iskeletli ikiz elektrot yöntemi; eski yerleşim yeri
duvarlarının, mezarların, tünellerin, gömülü olan maddelerin, yüzeye yakın
boşlukların tespitinde maksimum 2,5 metreye kadar kullanılabilir. Bu yöntemin
arkeolojik araştırmalarda güvenilir sonuçlar verdiği söylenebilir.
Wenner yöntemi de derinlerdeki boşluklar, tüneller, eski yerleşim yeri
duvarları, su, maden, vb. tespiti için arkeolojik ve jeolojik araştırmalarda
kullanılabilir. Wenner yöntemi, istenirse elektrotlar arası mesafe fazla
arttırılmadan, ikiz elektrot yöntemine alternatif olarak ahşap iskeletsiz
kullanılabilir.
13) Miner A-200 ile
araştırma yaparken, Wenner yönteminde, iki elektrot arası mesafe net tespit derinliği midir?
Wenner yönteminde iki elektrot arası mesafe, teorik
olarak maksimum etki derinliğidir. İki elektrot arası mesafenin yarısı da, hassasiyetin
en güçlü olduğu derinliktir. Eğer yeraltında akımın geçmesini engelleyecek bir
anomali varsa, cihaz hata sinyali verecek, kullanıcı hedeflediği derinliğe
inemediğini anlayacaktır. Hassasiyet derinlik ile beraber azalmaktadır. Derinlik
arttıkça küçük maddelere olan hassasiyet azalacaktır. Bu sebeple, özellikle
arkeolojik araştırmalarda, hedef çok derinlerde değilse, iki elektrot arası
mesafenin, hedefin tahmini derinliğine yakın mesafede ayarlanması faydalıdır.
Örneğin 1 metre derinde olabileceği tahmin edilen bir hedef için, Wenner
yönteminde, iki elektrot
arası mesafeyi 10 metre yapmanın gereği yoktur. Bu örnekte, iki elektrot arası
mesafe 2 metre olarak ayarlanabilir. Yüzeye yakın araştırmalarda, yüksek
hassasiyet için, gerekirse, mesafe daha da düşürülebilir.
14)
Ürünlerin garantisi
var mıdır?
Miner markalı ürünlerimiz teknik arızalara karşı bir yıl garantilidir.
15) Bu cihazın
çalışma sistemine benzer başka cihazlar var mıdır? Bu cihazı geliştirirken hangi
ürünleri baz aldınız?
Miner A-200 Jeofizik Rezistivite Cihazı'nın çalışma sistemi, İngiliz Geoscan
Research Şirketi'nin ve diğer rezistivite cihazı üreticilerinin ürünlerininkine
benzer. Geoscan Research şirketi'nin rezistivite cihazlarıyla ilgili ayrıntılı bilgi için lütfen şirketin internet
sitesini
http://www.geoscan-research.co.uk/page15.html ziyaret ediniz. Geoscan
Research Şirketi'ne yeraltı araştırmalarına olan katkılarından dolayı teşekkür
ederiz. Buradaki
ürünlerin çalışma sistemi Miner A-200'e benzerdir. Miner A-200'ün fiyatı benzer
ürünlere göre çok uygundur.
16) Yeraltı araştırmaları için hangi ürünü, nereden almalıyım?
Bir cihaz almadan önce, sitemizdeki bilgileri
dikkatle okuyup öğreniniz. Ürünlerin fiyat/performans oranına çok dikkat ediniz. Yerbilimleri konusunda uzman olan,
güvenilir firmalardan alım yapınız.
Çünkü ürün ne olursa olsun, marka ne olursa olsun, ürün
nerede üretilmiş olursa olsun, satıcı firmadır size teknik konularda
destek verebilecek olan. Satıcı firmanın uzmanlığı ve güvenilirliği çok
önemlidir. Dostluğunuzu devam ettirebileceğiniz, bilgi ihtiyacınız
olduğunda istediğiniz zaman tereddüt etmeden arayabileceğiniz firmaları
seçiniz.
17) Miner A-200 Jeofizik Cihazı ile Miner A-750 Gravite Dedektörü'nün
ilişkisi nedir? Birlikte kullanılmaları şart mıdır?
Miner A-200, toprağın elektrik direncini ölçer. Miner
A-750 toprağın yerçekimini ölçer. Bunlar birbirinden çok farklı
cihazlardır. Birlikte kullanılmaları şart değildir. Ancak, Miner A-200'den
alınan verilerin grafiğe dönüştürülmesinde kullanılan el tipi
bilgisayarın, gravite özelliği profesyonel olarak aktif hale
getirildiğinden, Miner A-750 Gravite Dedektörü kullanıma hazırdır.
Bu şekilde sistem hem rezistivite, hem de gravite özellikli olmaktadır. Bu
sayede araştırmalar her iki sistemle yapılacağından, sonuçlar daha
güvenilir olacaktır.
18) Birçok yanıltıcı cihaz
kullandım, çok aldandım. Acaba bu cihaz diğerlerinden farklı mı? Bir kez daha
yanılmak istemiyorum.
Haklısınız. Sizi anlıyoruz. Miner
markalı ürünlerin hepsi profesyoneldir. Bu cihazları, yeraltı araştırmalarında
uzman olan kişiler, mühendisler (maden, jeoloji, jeofizik, vb.) ve arkeologlar
kullanır. Miner markalı ürünlerin hepsinin, yurtdışında olan ve hemen hemen aynı
sistemlerle çalışan benzerleri vardır. Ürünlerin hepsinin belirli bir bilimsel
temeli vardır ve hepsi farklı fiziksel temele dayalı olarak çalışır.
Araştırma yapacağınız bölgede, tıpkı bir mühendis gibi tarama yapmak isterseniz, Miner markalı cihazları kullanabilirsiniz. Çünkü araştırma için,
sizin çalışacağınız bölgeye bir
mühendis gelecek olsa, o da bu cihazları gönül rahatlığıyla kullanacaktır. Miner
markalı ürünler ne hayalidir, ne de oyuncaktır. Miner ürünleri, uzmanlara uygun
araştırma cihazlarıdır. Ölçüm yöntemine göre, kullanım kılavuzuna
uygun olarak, dikkatle, sabırla kullanıldığında güvenilir sonuçlar verecektir.
Boşu boşuna kazı yaptırmayacaktır.
19) Bu cihazları nasıl
deneyebilirim? Nasıl emin olabilirim? Toprağa madde gömüp deneyebilir miyiz?
Miner markalı ürünleri,
mühendislerin ve uzmanların kullandığı cihazlar olarak düşünebilirsiniz. Mevcut
teknolojide hiçbir cihaz %100 sonuç vermese bile, doğruya en yakın sonuçları
vererek kullanıcıları yönlendirir. Cihazdan gelen veriyi, kullanıcının
yorumlaması çok önemlidir.
Bazı araştırma bölgelerinde,
toprak yapısına bağlı olarak, birkaç farklı cihaz kullanmak veya değişik
teknikler uygulamak gerekebilir.
Bir cihaz alıp; hem derindeki değerli olan tüm maddeleri, hem boşlukları, hem
maddenin derinliğini, hem maddenin büyüklüğünü, hem maddi değerini, hem de
maddenin cinsini ve şeklini net olarak (görüntüsüyle) tespit edebilmek mümkün
değildir. Böyle cihazlardan bahsediliyorsa, hepsi hayal ürünüdür.
Araştırma alanının şartlarına ve
hedefinize göre cihaz seçmeniz gerekmektedir. Doğru yöntem ve cihaz ile,
dikkatli çalışmalar yaparak verimli sonuçlar alınabilir. Yeraltı
araştırmalarında sabırlı olmak şarttır.
Toprağa madde gömerek deneme yapma
talebi, çevresel faktörleri yok sayarsak ve toprak şartlarını hiç düşünmezsek
mantıklı ve haklı görülebilir. Ancak
bazı fiziksel temellerin ve
sınırlamaların göz önüne alınması gerekmektedir. Uzun yıllar yeraltında kalmış,
büyük maddelerin; toprakla etkileşimini sağladıktan sonra daha rahat tespit
edilebildiğini, farklı toprak yapılarında alınacak sonuçların birbirinden çok
farklı olduğunu unutmamak gerekir.
Yeraltına madde gömerek yapılan
denemeler yanıltıcı olabilir. Çünkü yapılan denemeler ile, hedeflenen araştırma
bölgesinin şartları birbirinden çok farklıdır. Cihaz, test alanında yeni gömülen
maddeyi bulursa, her yerde bulur diye düşünmek hatalıdır. Veya cihaz test
alanında gömülü maddeyi bulamazsa, hiçbir yerde bulamaz diye düşünmek
yanıltıcıdır. Çünkü bir cihaz test alanında tespit yapamayıp, çok daha zor
toprak şartlarında sinyal verebilir. Veya aynı cihaz test alanında tespit yapıp,
araştırma bölgesinde sinyal vermeyebilir. Bu durum toprak şartlarıyla ve
maddenin yeraltındaki durumuyla ilgili olup, sonuçlar önceden bilinmesi mümkün
olmayan yüzlerce farklı değişkene bağlıdır.
Deneme için yeni madde toprağa gömülür, ama
yeraltında aranılacak olan madde
yeni gömülmemiştir. Deneme alanının toprak yapısı (mineral içeriği) ile araştırma alanının toprak
yapısı birbirinden farklıdır. Denemesi yapılan madde ile gömülü olabilecek
maddenin büyüklüğü ve cinsi farklıdır. Hatta yeraltında bulunması hedeflenen
madde ile, test alanında yeni gömülen maddenin yeraltında duruş şekilleri bile
birbirinden farklı olabilir.
En önemlisi de, test için
gömülen maddenin bulunduğu noktanın biraz derininde veya çevresinde, sonuca
olumlu ya da olumsuz etki edebilecek, bilemediğimiz ve göremediğimiz başka
kayaçlar ve maddeler olabilir. Bu maddeler sinyalleri perdeleyebilir. Yeraltı
araştırmalarında karşılaşılan en büyük sorunlardan birisi perdelemedir. Bir
maddenin gönderilen sinyale karşı vereceği tepki; çevresinde, altında, üstünde,
sağında, solunda bulunan bir başka madde veya kayaç ya da yapı tarafından
engellenebilir. Buna yerbilimlerinde "Perdeleme Etkisi" denir. Yeraltı
araştırmalarını karmaşıklaştıran ama önceden bilinmesi mümkün olmayan
zorluklardan birisi budur.
Toprak bir bilinmezdir, aşılması
mümkündür ancak hayal edildiği kadar kolay değildir. İşte bu sebeple, piyasada
iyi ya da kötü onlarca farklı cihaz ve yüzlerce farklı teknik vardır.
Bu durumda araştırmacının karar
vermesi, haklı olarak, zorlaşmaktadır. Bizce, araştırmacı için çözüm şöyle
özetlenebilir:
a) Hava testleri yaparak cihazın nasıl
çalıştığı anlaşılmalıdır (manyetik, elektromanyetik, gravite, rezistivite).
b) Araştırmacı alıp kullanmayı
düşündüğü cihazın bilimsel (dikkat: hayali değil) çalışma sistemini satıcıya
mutlaka sormalı ve tatmin edici cevaplar aldığından emin olmalıdır.
c) Araştırmacı karar vermeden önce,
tanıdığı (konusunun uzmanı) bir mühendisin (maden, jeoloji, jeofizik, inşaat,
arkeolog, vb.) fikrine danışmalıdır. Mümkünse, cihazın bulunduğu internet
sitesine uzman kişinin girmesi sağlanmalı ve sitedeki detaylı bilginin
yorumlanması istenmelidir.
d) Cihazını "herşeyi bulur, kaçırmaz,
sadece altını bulur, kendiniz gömmüş gibi bulursunuz, şeklini gösterir, vb."
hayali sözlerde tanıtanlar varsa, alım kararı tekrar düşünülmelidir. Kimin, ne
sebeple, hangi cihazı önerdiği iyi bilinmelidir. Her "uzmanım" diyen, "uzman"
olmayabilir.
e) Bir ürünün nerede üretildiğinden
çok, nasıl çalıştığı ve satıcı firmanın bu konudaki uzmanlığı dikkate
alınmalıdır.
f) Yerbilimleri konusunda uzman
şirketlerden ürün alınmalıdır. Çünkü araştırmacı ne kadar araştırma yaparsa
yapsın, bir noktadan sonra satıcıya güvenmek zorunda kalmaktadır.
g) Profesyonel kullanıma uygun olan
cihaz, bilgisine güvenilir firmadan alındıktan sonra; araştırma alanına
çıkılmalı, zaman kaybettiren onlarca kazma-gömme testi yerine, hedeflenen madde
için taramalar yapılmalı, cihazın sinyal verdiği noktalar belirlenmeli ve o
noktada yasalara uygun çalışmalar yapılmalıdır.
20)
Ankara dışındaki başka illerde bayiniz var mı?
Bayilik
sistemiyle çalışmıyoruz. Çünkü bayilik sisteminde, bayinin kar marjını düşündüğümüzde,
ürün fiyatları en az
% 20-25 artmaktadır. Amacımız son kullanıcıya en uygun fiyatlı ürünleri
sunmaktır. Son kullanıcının araştırmalar sırasında aklına takılan sorular
olursa, bize ulaşması gerekmektedir. Bayi yeterince uzman olmadığında, teknik
desteği yetersiz kalmaktadır. Bu sebeplerden dolayı, sadece Ankara'daki büromuza
ulaşarak ürünler hakkında bilgi edinebilirsiniz.
İlginize çok teşekkür ediyor,
sağlık, mutluluk, başarı dolu günler diliyoruz. Saygılar.
